Jolanda verlegde grenzen voor haar baby. Letterlijk én figuurlijk

Op dertigjarige leeftijd krijgt Jolanda (37) de diagnose premature ovariële insufficiëntie (POI), oftewel een vervroegde overgang. Het hele leven van haar en haar man Arjen staat op de kop. Opeens moet het koppel haast gaan maken voor hun kinderwens en maken ze kennis met hun grenzeloze liefde voor een ‘klompje cellen’.

“Op mijn dertigste besloot ik te stoppen met de pil. Arjen en ik hadden het goed voor elkaar: huisje, boompje en een beestje. Een kinderwens stond nog niet hoog op de agenda, maar het was er wel op de achtergrond. Omdat ik al vanaf mijn 15e de pil slikte, leek het mij een goed idee om daarmee te stoppen. Dan kon ‘ie alvast uit mijn systeem. Als ik zwanger zou worden in het eerste jaar, zou dat hartstikke leuk zijn. Als het langer zou duren, was het ook prima.”

“Op een gegeven moment kreeg ik last van lichamelijke klachten. Dit waren vooral steken links onderin mijn buik. Mijn lichaam moest gewoon wennen aan dat ik de pil niet meer slikte. Daar linkte ik mijn symptomen aan. In die tijd belandde een vriend van ons in het ziekenhuis met een hele slechte prognose. Als zoiets gebeurt ga je ook over je eigen gezondheid nadenken. Die steken voelde ik ondertussen nog steeds terwijl ik al een jaar de pil niet meer slikte. Toen ben ik naar de huisarts gegaan.”

Slecht nieuws

“De huisarts verwees mij naar het ziekenhuis voor een echo. Daar was niets op te zien, wat mij niet echt geruststelde. Daarom heb ik ook nog een inwendige echo laten maken. Daarop zagen we een groter eiblaasje dan normaal – die was blijkbaar niet gesprongen. Voor verder onderzoek werd ik doorverwezen naar voortplantingsgeneeskunde. Op die afdeling voelde ik me niet thuis, ik kwam daar alleen om bloed te prikken. Niet voor onze kinderwens, zoals andere stellen daar wel voor kwamen.”

“Ik kwam daar alleen om bloed te prikken. Niet voor onze kinderwens.”

“Twee weken later kregen we te horen dat mijn eicelvoorraad heel laag was. Dat was schrikken, maar mijn man en ik stonden er hetzelfde in: dan wordt het gewoon IVF. Maar zo simpel was het niet, want een paar dagen daarna kregen we nog slechter nieuws. Ik zat al in de overgang. Als we onze kinderwens wilden vervullen, moesten we denken aan eiceldonatie. De grond zakte onder mijn voeten vandaan. Hier hadden we totaal geen rekening mee gehouden.”

De tijd dringt

“Ik ging van gezond, naar onvruchtbaar in twee weken tijd. De Nederlandse artsen zagen geen kans meer in het hormonaal stimuleren van mijn eigen eicellen. We waren dus ook meteen uitbehandeld. Opeens begon de tijd te dringen om onze kinderwens te vervullen. Tot op dat moment hadden we voor onze kinderwens nog helemaal geen haast gevoeld. Op Facebook kwam ik in verschillende groepen met lotgenoten terecht. Daar zeiden ze dat er in Duitsland andere protocollen dan in Nederland gelden. Er was misschien nog een kans op een kindje van ons eigen DNA. En inderdaad: de Duitse artsen zagen nog een kans om mijn eierstokken hormonaal te stimuleren. Het hoogst haalbare waren twee tot drie eiblaasjes. Dat zou een ‘topscore’ zijn. Al met al hebben we daar drie IVF-rondes gedaan. De eerste keer werden er twee eicellen gevonden. Die werden allebei helaas niet bevrucht. De tweede keer pasten de artsen een andere methode toe. Daarmee konden ze zien dat mijn eicellen niet meer rijp waren en ik geen eisprong meer had.”

“Hoewel het bijna honderd procent zeker was dat mijn eigen eicellen nooit meer bevrucht zouden worden, gingen Arjen en ik toch voor die derde IVF-ronde. Alleen zo kon dit hoofdstuk voor ons afgesloten worden. Uiteindelijk hebben we de derde IVF-ronde moeten afbreken. Er groeide geen rijpe eicellen meer in mijn eierstokken. Dat is wel nodig om embryo’s te kunnen ontwikkelen.”

En door…

“Arjen en ik zijn altijd open geweest over ons traject. Onze familie en collega’s waren allemaal op de hoogte. Mijn collega gaf al vanaf het begin aan dat ze onze eiceldonor wilde zijn - een andere collega een maand later ook. Dat raakte me ontzettend omdat het van beiden niet zomaar een opmerking was. Je kon merken dat ze zich verdiept hadden in eiceldonatie. We gingen daarom al snel in gesprek met mijn collega en haar partner. Na heel veel afspraken en stapels papierwerk, mochten Arjen en ik op gesprek komen bij een maatschappelijk werker van het ziekenhuis. Mijn collega en haar partner ook. Dat is om je beweegredenen te achterhalen, zodat de artsen goedkeuring kunnen geven voor het traject. De uitslag van die gesprekken kreeg ik te horen terwijl ik boodschappen aan het doen was. Ik kon mijn tranen van blijdschap bijna niet bedwingen: we hadden goedkeuring gekregen en mochten starten met het traject. Ik begon met pillen te slikken om mijn baarmoederslijmvlies op te bouwen, terwijl mijn collega startte met de injecties van de IVF-ronde. Je verwacht het niet, maar ze had prikangst.”

“Onze donatrice had prikangst. Ze ging een bepaalde grens over, want ze deed het ook nog eens niet voor zichzelf.”

“Ze ging een bepaalde grens over. Het is heel gek om jezelf te prikken, maar zij deed het ook nog eens niet voor zichzelf. Ze deed het voor ons. Ik vond het doodeng, want ze had het traject door haar prikangst ook kunnen opgeven. Uiteindelijk heeft ze ongeveer vier weken lang geprikt. Er groeide alleen niet zoveel eicellen waardoor we het traject moesten afbreken. Door het slechte nieuws werden we weer keihard onderuit getrapt: we hadden er nooit bij stilgestaan dat dit ook kon gebeuren. Wij dachten: we hebben een eiceldonor, dus dan gaan we ook eicellen en embryo’s krijgen.”

Nog meer pech

“Gelukkig stond ik ingeschreven bij de eicelbank in Leiderdorp. Daar kochten we in september 2020 vier eicellen voor €2400 euro. Hiervan werden er drie bevrucht. Het embryo van de beste kwaliteit werd in november teruggeplaatst. Die moest ik helemaal alleen ondergaan, want door de coronamaatregelen moest Arjen buiten op de parkeerplaats blijven wachten. De dag na de terugplaatsing kregen we via de mail te horen dat de twee overgebleven embryo’s het niet hadden overleefd. Ik moest het doen met het embryootje dat in mij zat. Tien dagen later was het tijd voor de zwangerschapstest. Doodeng was dat. Hoewel je er rekening mee houdt dat het de eerste keer vast niet gaat lukken, is de klap er niet minder op. Toen ik één streepje zag in plaats van twee was ik gebroken.”

“Na de periode in Leiderdorp, begonnen we een IVF-ronde met onze tweede eiceldonor. Dit traject verliep ongeveer hetzelfde als bij de eerste. Gesprekken, papieren, goedkeuring en prikken. Van de drie gevonden eicellen werden er twee bevrucht. Er werd één embryo teruggeplaatst. Daar moesten we het mee doen, want het andere embryo was niet sterk genoeg om ingevroren te worden. Ook deze keer werd ik niet zwanger, maar ondertussen waren we al wel 3,5 jaar bezig met die wens.”

Over de grens

“Arjen en ik waren nog lang niet klaar om onze kinderwens achter ons te laten, maar in Nederland konden we nergens meer terecht. We hadden niet het idee dat deze protocollen goed werkte voor ons. Daarom besloten we naar het buitenland te gaan. Iets waarvan ik altijd gezegd had het nooit te doen. Maar alleen zo hadden we het gevoel er alles aan gedaan te hebben om het traject - hopelijk - te laten slagen. We schakelden hulp in van een Nederlands contactpersoon. Zij werd onze coach tijdens dit traject. Ondanks alle succesverhalen over eiceldonatie in Spanje, besloten we naar Portugal te gaan. Daar is het zo geregeld dat het kind de gegevens van de eiceldonor kan opvragen als hij/zij 18 jaar is. In Spanje verloopt het traject volledig anoniem en kan dat niet. We hadden meer verhalen uit Spanje gehoord, maar ik zou het mijn toekomstige kind niet kunnen uitleggen waarom we voor een anonieme eiceldonor hadden gekozen. De keuze was dus snel gemaakt.”

Het rode gen

“Mijn haar is rood. Daarom was mijn eis dat de eiceldonor dat ook moest hebben. De eicel kan dan wel niet van mij komen en het is een kleine kans dat het kindje echt rood haar krijgt, maar dan hebben we tenminste wel één genetische overeenkomst: het gen voor rood haar. De Portugese kliniek had de ernst van deze eis alleen niet helemaal door, want de eerste drie donorvoorstellen hadden allemaal een andere haarkleur. Als je dan eindelijk een eiceldonor voorgeschoteld krijgt, wetende dat er in Nederland zo’n tekort is, voelt het heel dubbel om die af te wijzen. Als wij geen coach hadden gehad, waren we misschien wel met het eerste donorvoorstel akkoord gegaan. Door haar advies hebben we onze grens aangegeven: wij wilden iemand met rood haar.”

“Als je eindelijk een donor voorgeschoteld krijgt, wetende dat er in Nederland een tekort is. Voelt het heel dubbel om die af te wijzen.”

“We moesten iets langer wachten door die specifieke eis, maar dat vond ik helemaal niet erg. We wachtten immers toch al zo lang. Dan konden die paar maanden er ook nog wel bij. In januari 2022 begon onze roodharige eiceldonor met haar traject. Daar werden vijf eicellen gevonden, waaruit drie embryo’s ontstonden.”

Laatste kans

“De eerste terugplaatsing in Portugal eindigde weer in een negatieve zwangerschapstest. Ondertussen waren Arjen en ik al drie verkeerde terugplaatsingen verder. Van de Portugese artsen kregen we het advies om een extra onderzoek te laten doen vanwege die drie mislukte pogingen. Het is maar goed dat we dat gedaan hebben, want zo kwamen we erachter dat mijn slijmvlies op de dag van de terugplaatsing nog niet klaar was om een embryo te ontvangen. Mijn slijmvlies was dat pas op de dag erna. Met die kennis hebben we de laatste terugplaatsing uitgevoerd.”

“We hadden gelukkig nog twee embryo’s over. Om zeker te weten dat we alles geprobeerd hadden, hebben we die tegelijk terug laten plaatsen. Er wordt weleens gezegd dat twee embryo’s sterker zijn dan één: ze zouden elkaar helpen zich in te nestelen. Twee weken later was het moment van de thuistest. En ja hoor: eindelijk had ik een positieve zwangerschapstest in handen. Ik was zwanger!”

Blijdschap, angst en rouw

“Ik was in totale shock. Opeens begon ik te twijfelen of ik überhaupt wel klaar was voor een kleine. Als je al zolang bezig bent met een fertiliteitstraject, ben je niet per se meer bezig om een kind te krijgen. De focus ligt meer op dat de behandeling lukt. Plotseling had ik last van heel veel angst en ongeloof. Bij elk krampje in mijn lijf belde ik naar het ziekenhuis. Elke anderhalve week kreeg ik een echo omdat ik niet geloofde dat ik echt zwanger was. En nog dacht ik dat het een echo was van iemand anders. Alsof iedereen om mij heen mij voor de gek hield. Pas na 6 maanden had ik het besef dat ik moeder zou worden.”

“De angst om het kindje te verliezen was heel groot. Ik weet nog dat we een leuk ledikantje zagen staan in de babywinkel. Opeens dacht ik: ‘moeten we die nou wel kopen? Straks gaat ze dood.’ Ik zat in een constante rouw; tijdens de eerste echo hoorden we maar één hartje kloppen, terwijl we twee embryo’s terug hadden laten plaatsen. In eerste instantie was ik opgelucht dat het hartje klopte. Pas later kwam het besef dat die andere het niet had gehaald. Mijn kinderwens is vervuld, maar mijn gezinswens was altijd twee kinderen. Een tweede eiceldonor staat niet op ons lijstje, omdat we niet voor verwarring willen zorgen en omdat de kosten van zo’n traject zo hoog zijn. Het blijft dus bij dit ene kindje. Dat was enorm schakelen voor mij. Als ik een gezin met een jonge tweeling zag, kon ik wel janken. Dat hadden wij eigenlijk ook moeten zijn - ondanks dat ik er één in mijn buik had zitten waar ik ontzettend dankbaar voor was.”

“Als ik een gezin met jonge tweelingen zag, kon ik wel janken. Dat hadden wij ook moeten zijn.”

“Het verdriet van die onvervulde gezinswens zal altijd in mij blijven zitten. Een paar van mijn lotgenootjes hebben bijvoorbeeld nog wel meerdere embryo's in de vriezer liggen. Ik weet gewoon dat het mij een beetje zal gaan steken als zij voor een tweede gaan. Ik probeer mezelf daarom te focussen op mijn eigen toekomstbeeld: we blijven gewoon met z’n drieën. Daar zitten ook een heleboel positieve kanten aan.”

Overleven

“Als ik terugkijk naar deze periode in mijn leven, besef ik dat ik echt op standje ‘overleven’ heb gestaan. Je moet de regie over je hele lijf uit handen geven voor dat ene doel. Vooraf gestelde grenzen vervagen. Je verwacht bijvoorbeeld dat er alleen tijdens de bevalling tussen je benen wordt gekeken. Bij mij hadden talloze artsen dit allang gedaan. Als dat van je wordt gevraagd, doe je dat ook. Ik ben grenzen overgegaan; ik had een doel voor ogen en daarvoor deed ik alles wat nodig was. Ik had het alleen niet per se zelf besloten. Als ik dit allemaal niet had gedaan, was Merel er nooit geweest.”

Foto links: Merel met alle hormonen die Jolanda in haar laatste traject gebruikt heeft. Foto rechts: Merel met de alle hormonen die Jolanda vier jaar lang gebruikt heeft voor haar eiceldonatie traject.

Merel

“Op 31 januari 2023 werd Merel eindelijk geboren. De bevalling vond plaats in het ziekenhuis. Ik moest ingeleid worden doordat ik zwangerschapsvergiftiging ontwikkelde. Gelukkig had ik me er al op voorbereid dat ik in het ziekenhuis zou bevallen, dus ik had er wel vrede mee. Om half acht ’s ochtends werden mijn vliezen gebroken. Twee uur later werden de weeën opgewekt. Na een paar uur kon ik die pijn niet meer verdragen. Helaas kwam ik niet meer in aanmerking voor een ruggenprik omdat ik al volledige ontsluiting had. Opeens besefte ik me dat ik aan het werk moest. Hoewel ik het allemaal weer anders voor me had gezien, kijk ik enorm trots terug op mijn bevalling. Ik heb dit gewoon zonder enige pijnstilling geflikt! En dat terwijl ik normaal heel kleinzerig ben."

“Ik kijk enorm trots terug naar de bevalling. Ik heb dit gewoon geflikt zonder enige pijnstilling!”

“Mijn lichaam heeft echt even bij moeten komen van de zware bevalling. Gelukkig heb ik daar voldoende tijd voor gekregen: na zes weken sliep Merel al goed door. Ook Arjen was de eerste maand na de bevalling vrij van werk. Zo hadden we extra veel tijd voor elkaar. Merel groeit perfect op schema en lacht bijna de hele dag door. We hebben ultiem genoten van de ‘bubbel’ tijdens ons verlof. Nu zijn we allebei weer aan het werk.”

Nieuwe triggers

“Toen Merel precies vier maanden oud was, draaide ze zich voor het eerst om van haar rug naar haar buik. Ik was natuurlijk een super trotse moeder, maar ik merkte ook dat deze ontwikkeling de angsten triggert die tijdens mijn zwangerschap zijn ontstaan. Ze rolt bijvoorbeeld ook om in haar bedje – ik weet dat het daar veilig is: ze slaapt op een extra topper waar ze doorheen kan ademen. Toch ben ik als de dood dat ze stikt en overlijdt. Als ik haar hoor huilen voel ik meteen een scheut adrenaline en sprint ik naar de kamer. Ik blijf het doodeng vinden, hoewel er niks kan gebeuren. Tot nu toe is dit de enige trigger die ik heb, maar ik blijf alert en trek gelijk aan de bel bij een maatschappelijk werker of psycholoog als het me teveel wordt.”

Bewuste moeder

“Bij elke stap die Merel maakt, huil ik uit dankbaarheid. Arjen en ik mogen echt in onze handjes knijpen met onze prachtige dochter. Het traject zijn we natuurlijk niet vergeten. Het heeft ruim vier jaar geduurd. Alle gebeurtenissen deelde ik op mijn Instagramkanaal. Ik merk dat heel veel mensen mij weten te vinden. Ik word bedolven onder vragen over eiceldonatie. Het maakt mij blij dat ik iets voor ze kan betekenen. Het is een ultieme droom om hier in de toekomst iets mee te doen.”